Hội chứng sau cắt túi mật.

• Loại trừ đau ngoài đường mật

• Xét nghiệm

• Siêu âm bụng

• Đôi khi nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP) kèm theo đo áp lực đường mật, chụp cộng hưởng từ mật tụy (MRCP) hoặc chụp CT hoặc chụp hạt nhân đường mật

Bệnh nhân bị đau sau phẫu thuật cắt túi mật cần phải được đánh giá khi có chỉ định để tìm nguyên nhân ngoài đường mật (ví dụ: bệnh trào ngược dạ dày thực quản, khó tiêu do chức năng, bệnh ở tụy) cũng như các nguyên nhân ở đường mật. Nếu cơn đau gợi ý cơn đau quặn mật, cần đo nồng độ phosphatase kiềm, bilirubin, alanine aminotransferase (ALT), amylase và lipase. Các phương thức chẩn đoán hình ảnh để đánh giá đau sau phẫu thuật cắt túi mật bao gồm siêu âm bụng, chụp CT, chụp cộng hưởng từ mật tụy, nội soi mật tụy ngược dòng kèm theo đo áp lực đường mật và chụp hạt nhân đường mật, tùy thuộc vào mức độ nghi ngờ trên lâm sàng và kết quả xét nghiệm ban đầu (xem Xét nghiệm trong phòng thí nghiệm về gan và túi mật và Kiểm tra chẩn đoán hình ảnh gan và túi mật).

Nồng độ men gan tăng cao gợi ý rối loạn chức năng cơ thắt Oddi; nồng độ amylase và lipase tăng cao gợi ý rối loạn chức năng cơ thắt ở phần tụy. Rối loạn chức năng cơ thắt Oddi được phát hiện tốt nhất bằng cách đo áp lực đường mật được thực hiện trong quá trình nội soi mật tụy ngược dòng, mặc dù nội soi mật tụy ngược dòng kèm theo đo áp lực đường mật có thể gây viêm tụy ở 30% số bệnh nhân (1) và có các hướng dẫn thực hiện thủ thuật cụ thể để phòng ngừa viêm tụy cấp. Áp kế cho thấy tăng áp lực trong đường mật khi bị đau. Thời gian vận chuyển rốn gan - tá tràng bị chậm trên phim chụp cho thấy rối loạn chức năng cơ Oddi.

Chẩn đoán hẹp nhú dựa trên một tiền sử rõ ràng về các cơn đau đường mật tái phát và các xét nghiệm enzym gan bất thường (hoặc tụy). Các nghiên cứu hình ảnh như siêu âm, CT hoặc chụp cộng hưởng từ mật tụy có thể chứng minh những dấu hiệu không đặc hiệu liên quan đến các triệu chứng của hẹp nhú.

• Đôi khi dùng thuốc

• Đôi khi can thiệp bằng chế độ ăn uống

• Đôi khi nội soi mở cơ thắt

Điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra.

Đối với tiêu chảy do axit mật, người ta sử dụng thuốc gắn kết axit mật như cholestyramine (1). Đối với các rối loạn chức năng đường tiêu hóa như khó tiêu do chức năng hoặc hội chứng ruột kích thích, phương pháp tiếp cận từng bước bằng cách thay đổi lối sống, thay đổi chế độ ăn uống và dùng thuốc có thể hữu ích. Đối với các triệu chứng đặc trưng sau bữa ăn, có thể sử dụng thuốc kích thích nhu động ruột. Cuối cùng, đối với tình trạng đau mạn tính sau phẫu thuật mà không có nguyên nhân rõ ràng, có thể cần phải chăm sóc đa chuyên khoa, đôi khi bao gồm việc sử dụng thuốc ức chế tái hấp thu serotonin-norepinephrine (ví dụ: duloxetine) để làm giảm triệu chứng.

Nội soi mở cơ thắt có thể làm giảm cơn đau tái phát do rối loạn chức năng cơ vòng Oddi, đặc biệt nếu hẹp nhú. Nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP) và đo áp lực đã được sử dụng để điều trị cơn đau sau phẫu thuật cắt túi mật; tuy nhiên, không có bằng chứng nào cho thấy phương pháp điều trị này có hiệu quả nếu bệnh nhân không có các bất thường khách quan. Tuy nhiên, cần phải điều trị các triệu chứng.